خانه / تولید روغن های خوراکی / شنایی با انواع روغن ها و موارد کاربرد آن ها
شنایی با انواع روغن ها و موارد کاربرد آن ها

شنایی با انواع روغن ها و موارد کاربرد آن ها

 

انواع روغن‌های گیاهی:

روغن‌های گیاهی مایع از دانه و میوه گیاهان مانند دانه‌های سویا، کلزا، آفتابگردان، پنبه‌دانه، گلرنگ، ذرت، کنجد، هسته انگور، میوه‌های زیتون، نارگیل و پالم استخراج می‌شوند.

روغن سویا

روغن سویا به دلیل دارا بودن مقادیر نسبتاً بالای اسیدهای چرب اشباع نشده در مقابل فساد اکسیداتیو (تندی) ناپایدار است. این روغن به دلیل دارا بودن اسید لینولنیک بالا (۱۴ – ۵%) مقاومت خوبی در مقابل حرارت ندارد. اگر روغن سویا خوب فراوری نشود نوع پیچیده‌ای از فساد که برگشت طعم نامیده می‌شود در آن به وجود می‌آید که این برگشت طعم در مراحل اولیه فساد به صورت طعم لوبیایی و علفی و در مراحل پیشرفته به صورت طعم ماهی است.

روغن سویا به صورت روغن مایع خالص و در فرمولاسیون انواع روغن‌های مخلوط مایع، سالاد، خانوار، قنادی، مارگارین، انواع سس (مایونیز)، تن ماهی، سوسیس و کالباس مورد استفاده قرار می‌گیرد.

روغن کلزا (کانولا)

این روغن برای اولین بار در کشور کانادا از دانه گیاه شلغم روغنی استخراج شد که حاوی مقادیر زیادی اسیدهای چرب اشباع نشده‌ی اولئیک (بیش از ۵۰%)، لینولئیک (حدود ۲۶%) و لینولنیک (حدود ۱۲%) است. ارزش تغذیه‌ای این روغن به دلیل نسبت مناسب دو اسید چرب لینولئیک به لینولنیک (۲ به ۱) در آن و همچنین وجود مقادیر مناسبی از ویتامین E می‌باشد.

روغن آفتابگردان

این روغن به دلیل داشتن اسیدهای چرب اشباع کم و غیراشباع فراوان یکی از روغن‌های خوراکی مناسب به شمار می‌رود که میزان اسید لینولئیک آن (حدود ۶۷%)، اسید اولئیک (حدود ۱۹%) و اسید لینولنیک (۱%) است. دارای رنگ زرد روشن، شفاف و طعم مطلوب بوده و برای استفاده در پخت و پز، محصولات نانوایی و انواع سس سالاد مناسب می‌باشد.

روغن پنبه دانه

روغن خام پنبه دانه حاوی مقادیری از ترکیبات غیرگلیسیریدی مانند لسیتین و رنگدانه گوسیپول می‌باشد که به وجود آورنده رنگ قهوه‌ای – قرمز در روغن است و هنگام تصفیه تقریباً تمامی این ترکیبات از روغن جدا می‌شود. در روغن پنبه دانه میزان اسید لینولئیک (حدود ۵۴%)، اسید اولئیک (حدود ۱۹%) و اسید لینولنیک (۱%) است. به علت وجود مقادیر نسبتاً بالای اسید چرب اشباع پالمتیک (۲۶ – ۱۷%) در مقایسه با روغن‌های مایع، در صورت نگهداری آن در یخچال، کدر و سفت می‌شود که از ویژگی‌های طبیعی روغن به شمار می‌رود.

روغن گلرنگ

گیاه گلرنگ در کشورهای خاورمیانه به خصوص در ایران و ترکیه کشت می‌شود و از جمله روغن‌هایی است که می‌توان به روش مکانیکی (پرس سرد) استخراج کرد. این روغن دارای اسید لینولئیک بالا (حدود ۷۸%)، اسید اولئیک کم (حدود ۱۳%) بوده و فاقد اسید لینولنیک می‌باشد.

روغن ذرت

ذرت گیاه بومی کشورهای امریکای جنوبی است و کشور امریکای شمالی بزرگترین تولیدکننده ذرت است. روغن ذرت در زمره روغن‌های نباتی خوب می‌باشد و نوع تصفیه شده آن خوش طعم است و به علت دارا بودن ویتامین E از پایداری زیادی برخوردار است. دارای اسید لینولئیک (حدود ۵۴%)، اسید اولئیک (حدود ۳۷%) بوده و اسید لینولنیک (حدود ۲%) می‌باشد.

روغن هسته انگور

روغن هسته انگور یک روغن منتخب در فرانسه و ایتالیا است. این روغن دارای اسید لینولئیک (حدود ۶۷%) و اسید اولئیک (حدود ۲۰%) بوده و اسید لینولنیک آن ناچیز است. روغن هسته انگور به دلیل قابلیت فسادپذیری سریع صرفاً جهت مصارف سرد توصیه می‌شود.

روغن کنجد

شواهد موجود نشان می‌دهد که گیاه کنجد جزو قدیمی‌ترین نباتات در روی کره زمین است. روغن کنجد ارزش زیادی در تغذیه انسان داشته به طوری که در کشورهای امریکای لاتین به ملکه روغن‌ها معروف است. روغن کنجد یکی از بهترین روغن‌هاست زیرا اولاً نسبت اسیدهای چرب چند غیراشباعی به اسیدهای چرب اشباع شده در سطح مطلوبی قرار دارد ثانیاً به علت داشتن ماده آنتی‌اکسیدانی طبیعی (سزامولین، سزامین و سزامول)، پایداری بسیار خوبی در برابر اکسیداسیون داشته که به مطلوبیت ان می‌افزاید. این روغن دارای اسید لینولئیک (حدود ۴۰%)، اسید اولئیک (حدود ۴۰%) می‌باشد و اسید لینولنیک آن ناچیز است.

روغن بادام زمینی

در حال حاضر بادام زمینی در ایران عمدتاً به صورت آجیل استفاده می‌شود اما در سایر کشورها مصارف متعددی دارد که از آن جمله می‌توان به کره بادام زمینی و روغن بادام زمینی اشاره نمود. روغن مرغوب بادام زمینی به رنگ زرد روشن است و هر چقدر تیره‌تر باشد کیفیت آن پایین‌تر است. این نوع روغن دارای ترکیب اسیدهای چرب خوبی به قرار زیر است:

اسید لینولئیک (حدود ۲۳%)، اسید اولئیک (حدود ۵۶%) و مقدار ناچیزی اسید لینولنیک.

باید توجه داشت که علی‌رغم مناسب بودن این روغن در مصارف پخت و پز و سالاد به علت دارا بودن قابلیت ایجاد حساسیت در برخی افراد در مصرف آن باید احتیاط نمود.

روغن زیتون

مبدا زیتون را کشور سوریه می‌دانند و در ایران سابقه یک هزارساله دارد. روغن زیتون به صورت مکانیکی (پرس سرد) استخراج می‌گردد و به دو صورت پالایش نشده (بکر) و پالایش شده موجود است. روغن زیتون بکر به دلیل دارا بودن آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی مانند ترکیبات پلی‌فنلی و ویتامین E، بتاکاروتن و نیز مقادیر بالای اسید اولئیک به میزان (حدود ۷۰%) دارای ارزش تغذیه‌ای فراوانی بوده و توصیه می‌شود همواره در برنامه غذایی روزانه گنجانده شود.

روغن زیتون بدون بو نیز کیفیت پایین‌تری نسبت به نوع بودار آن دارد. رنگ روغن زیتون مرغوب باید سبز مایل به زرد باشد و طعم آن باید تلخ باشد و نوعی تندی همراه با سوزش گلو ایجاد کند.

روغن نارگیل

درخت نارگیل با نام علمی Cocus nusifera L مخصوص آب و هوای گرم و مرطوب است. روغن نارگیل حاصل استخراج از میوه نارگیل است و به علت داشتن درصد بسیار بالایی از اسیدهای چرب اشباع شده (حدود ۸۷%) جزو روغن‌های مناسب و مجاز برای خوراک مستقیم در مصارف آشپزی و قنادی نمی‌باشد.

روغن پالم

روغن پالم از میوه درختی به نام Elaeis guineensis به دست می‌آید. این روغن جزو چربی‌های جامد یا نیمه جامد محسوب شده و در انواع پالم، پالم اولئین، سوپر پالم اولئین و پالم استئارین و روغن هسته پالم موجود است. انواع روغن‌های پالم از نظر داشتن اسیدهای چرب ضروری بسیار محدود و از نظر میزان اسیدهای چرب اشباع بسیار غنی می‌باشند. این ویژگی، مصرف مستقیم این روغن را به عنوان خوراک انسان در پخت و پز و خانوار غیرمجاز نموده است.

روغن پالم در تولید روغن‌های خانوار، مارگارین، قنادی، روغن مخصوص سرخ کردنی و صابون‌سازی کاربرد دارد.

 

کره کاکائو:

کره کاکائو، چربی گیاهی حاصل از دانه کاکائو، مغز کاکائو، خمیر کاکائو یا پودر کاکائو است که توسط فرآیند مکانیکی و یا با کمک حلال‌های مجاز به دست می‌آید.

کره کاکائو دارای رنگ زرد روشن مایل به سفید و طعم و عطر ملایم شکلاتی می‌باشد از لحاظ ترکیب اسیدهای چرب، کره کاکائو دارای درصد بالایی از اسیدهای چرب اشباع پالمیتیک و استئاریک (حدود ۶۴ – ۵۷%) می‌باشد.

این چربی به طور گسترده‌ای در صنایع غذایی به ویژه شکلات‌سازی و همچنین در صنایع آرایشی و بهداشتی کاربرد دارد.

کره کاکائو دارای محدوده ذوب ۳۸-۳۴ درجه سلیسیوس می‌باشد که سبب ویژگی‌های کاربردی مناسب آن در صنعت شکلات‌سازی گردیده است.

روغن‌های قابل جانشینی با کره کاکائو:

بالا بودن بهای کره کاکائو در بازار جهانی از یک طرف و نیاز روز افزون به آن در صنایع شکلات‌سازی و قنادی از سوی دیگر سبب شده که چربی‌های جانشین گره کاکائو نیز به بازار عرضه و مصرف وارد گردد. از ویژگی‌های جانشین کره کاکائو دارا بودن مقدار کم اسیدهای چرب غیراشباع است که سبب مقاومت و پایداری بالایی می‌گردد. این محصول را باید در دمای خنک و شرایط خشک نگهداری گردد و از تابش مستقیم نور خورشید نیز به دور باشد.

این روغن‌ها به سویله مخلوط کردن، تفکیک جزء به جزء، استری کردن بین مولکولی و یا هیدروژنه کردن تولید شده و از نظر برخی خواص فیزیکی یا شیمیایی و یا هردو نزدیک به کره کاکائو می‌باشند.

انواع روغن‌های قابل جانشینی با کره کاکائو عبارتند از:

۱-      روغن جانشین کره کاکائو: روغنی که پایه آن اسید چرب لوریک است که در روغن‌های نارگیل و هسته پالم موجود می‌باشد.

۲-   روغن جایگزین کره کاکائو: روغنی که پایه آن اسیدهای چرب غیر لوریک است (غالباً اسیدهای پالمیتیک و استئاریک) و به وسیله هیدروژناسیون روغن‌های گیاهی خوراکی به دست می‌آید و دارای ایزومر ترانس می‌باشد. این روغن از لحاظ ترکیب اسیدهای چرب مشابه کره کاکائو می‌باشد ولی از نظر ساختار تری‌گلیسیریدی با کره کاکائو متفاوت است.

۳-   روغن معادل کره کاکائو: این روغن هم از لحاظ ترکیب اسیدهای چرب و هم ساختار تری‌گلیسیریدی مشابه کره کاکائو می‌باشد و اسیدهای چرب غالب آن اسیدهای چرب پالمیتیک و استئاریک می‌باشد.

۴-   روغن بهبود دهنده کره کاکائو: روغنی غیر هیدروژنه است که از روغن هسته پالم به دست می‌آید و باعث استحکام روغن معادل کره کاکائو می‌گردد. این روغن از لحاظ ترکیب مشابه روغن معادل کره کاکائو می‌باشد ولی میزان تری‌گلیسریدهای جامد آن بیشتر از روغن معادل کره کاکائو بوده و به همین دلیل جهت بهبود کیفیت کره کاکائوهای نرم استفاده می‌شود.

 

مارگارین (کره گیاهی):

این محصول شامل امولسیونی از فاز آبی در فاز روغنی یا چربی و یا بالعکس می‌باشد که فاز آبی آن از شیر یا فرآورده‌های آن و یا مخلوط آنهاست، فاز روزغنی آن از روغن‌ها و چربی‌های خوراکی مجاز و یا مخلوطی از آنها تشکیل می‌شود. به طور کلی مارگارین یک امولسیون آب در چربی است که حداقل ۸۰% چربی دارد و اسپیریدها (پخشینه‌ها) چربی‌های قابل مالیدن بر روی نان هستند که معمولاً ۸۰-۴۰% چربی دارند.

مارگارین در درجه حرارت‌های پایین مانند یخچال باید پلاستیکی (قابل مالیدن روی نان) باشد و شکل ظاهری خود را در دمای ۳۲ – ۲۷ درجه سلیسیوس حفظ کند ولی لازم است که به طور سریع و کامل در حرارت دهان ذوب گردد. همچنین مقادیر معین از مواد خوراکی مجاز مانند نمک، طعم دهنده‌ها و افزودنی‌های مجاز خوراکی نیز در فرآیند تولید به این محصول اضافه می‌شود.

ارزش تغذیه‌ای مارگارین به مقدار چربی و نوع چربی آن بستگی دارد. هرچه درصد اسیدهای چرب اشباع و ترانس آن کمتر باشد ارزش تغذیه‌ای آن بالاتر خواهد بود.

 

کره گیاهی مطابق استاندارد ملی ایران شامل انواع مختلفی به شرح زیر است:

۱-   کره گیاهی مایع: کره گیاهی است که در آشپزی از آن استفاده شده و در دمای اتاق (۲۰ درجه سلیسیوس) به صورت سیال می‌باشد و حداقل میزان چربی آن ۸۰% است.

۲-   کره گیاهی پخشینه: کره گیاهی است که به طور مستقیم (بدون استفاده از حرارت) به مصرف خانوار برسد و بلافاصله پس از خارج شدن از یخچال قابلیت پخش شدن روی نان را دارا باشد. میزان چربی این فرآورده ۷- ۴۰% است.

۳-   کره گیاهی سفره: کره گیاهی است که مستقیماً به مصرف خانوار برسد و حداقل چربی آن ۸۰% است. البته تولید کره گیاهی سفره کم چرب با میزان چربی حداقل ۵۰% مجاز می‌باشد.

۴-      کره گیاهی آشپزخانه: کره گیاهی است که به مصرف پخت و پز خانوار می‌رسد و حداقل چربی آن ۸۰% است.

۵-   کره گیاهی صنعتی: کره گیاهی مورد استفاده در امور صنفی مانند قنادی، نانوایی، رستوران و هتل و یا امور صنعتی مانند شکلات سازی و … با میزان چربی حداقل ۴۰% می‌باشد.

لازم به ذکر است که مصرف مارگارین برای افرادی که محدودیت مصرف کره حیوانی دارند با نظر پزشک توصیه می‌شود.

 

انواع روغن‌های حیوانی:

کره حیوانی

کره حیوانی محصولی لبنی است که از شیر یا خامه به دست آمده و به مصارف مستقیم در صبحانه، پخت و پز همراه غذا، قنادی و نانوایی می‌رسد. کره حیوانی از اجزایی مانند آب، چربی و پروتئین شیر تشکیل یافته است. هرچند این نوع کره بیشتر از شیرگاو به دست می‌آید ولی از شیر سایر پستانداران مانند گوسفند و بز نیز تولید می‌شود. کره حیوانی در حقیقت یک امولسیون آب در چربی می‌باشد که در آن پروتئین‌های شیر نقش امولسیفایر را ایفا می‌نمایند. این محصول دارای اسیدهای چرب زنجیره کوتاه اشباع مانند اسید بوتیریک، کاپروئیک و کاپریلیک می‌باشد. همچنین کره حیوانی دارای کلسترول نسبتاً بالایی بوده و مصرف آن برای افراد دارای چربی خون بالا توصیه نمی‌شود.

 

پیه

محصولی که از ذوب چربی ذخیره بدن گاو و گوسفند به دست می‌آید پیه نامیده می‌شود. برای به دست آوردن پیه، بافت‌های چربی بدن این حیوانات را تمیز کرده و در دستگاه‌های مشابه چرخ گوشت خرد نموده و سپس به طرق مختلف ذوب می‌کنند. پیه گاو چربی جامد و شکننده‌ای است به رنگ سفید تا زرد کم رنگ.

ترکیب اسیدهای چرب پیه گاو برحسب نژاد، آب و هوا و تغذیه دام متغیر است. اسیدهای چرب اشباع تشکیل دهنده پیه بیشتر از نوع اسید پالمتیک و اسید استئاریک بوده و از ۴۲ تا ۷۰% نوسان دارد. با توجه به درصد بالای اسیدهای چرب اشباع در پیه، استفاده از آن در تهیه غذا توصیه نمی‌شود.

پیه گوسفند دارای مقدار بیشتری اسید استئاریک بوده و در نتیجه نقطه ذوب آن بالاتر و بنابراین جامدتر و شکننده‌تر از پیه گاو هست. قسمت‌هایی از پیه گوسفند و بز که دارای نقطه ذوب کتری هستند برای مصارف خوراکی به مقدار بسیار اندکی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

با توجه به اینکه پیه گوسفند دارای طعم و مزه نامطلوبی است و جدا کردن این بو بسیار مشکل است، این محصول نه تنها در مصارف خانگی طرفدار ندارد، بلکه در صابون سازی نیز مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.

 

دنبه

دنبه عبارت است از ذخیره چربی در ناحیه دم گوسفند که از مختصات گوسفند ایرانی و برخی از نژادهای گوسفند در خاورمیانه است. دنبه حاوی مقادیر قابل ملاحظه‌ای از انواع اسیدهای چرب اشباع است. وزن دنبه در گوسفندان در حدود ۱۵ تا ۲۰% وزن لاشه گوسفند است. مشخصات چربی دنبه با چربی بدن گوسفند (پیه) متفاوت است و دارای نقطه ذوب پایین‌تر و عدد یدی بالاتر از پیه می‌باشد و از نظر مصرف خوراکی نیز روغن بهتری است. این روغن در درجه حرارت بدن (۳۷ درجه سانتیگراد) به صورت مایع و در دمای پایین محیط به صورت جامد است. اگرچه این چربی از دسته چربی‌های خوراکی است اما مقدار قابل توجهی از چربی به دست آمده از دام برای تغذیه انسان مناسب نمی‌باشد و در تولید مواردی مانند صابون کاربرد دارد.

 

روغن ماهی

قسمت عمده روغن ماهی را از چربی شکم و یا چربی کبد جانوران دریایی تهیه می‌کنند. روغن کبد ماهی به رنگ زرد روشن و دارای بو و طعم خاصی است. از ویژگی‌های بارز روغن ماهی وجود اسیدهای چرب چند غیراشباعی ضروری امگا -۳ (مانند ایکوزا پنتانوئیک اسید و دوکوزا هگزانوئیک اسید) است. از این روغن در ایران به عنوان مکمل دارویی یا غذایی به صورت کپسول استفاده می‌شود و در حال حاضر مصرف غذایی ندارد.

 

کاربرد انواع روغن‌ها و چربی‌های خوراکی

روغن‌ها و چربی‌ها، مصارف گوناگونی در تهیه غذاها دارند از جمله:

۱-      پخت و پز

۲-      سالاد

۳-      سرخ کردنی

در مورد روغن‌های مناسب برای پخت و پز و سالاد در بحث انواع روغن‌های گیاهی و حیوانی به طور کامل توضیح ارائه شده است و در ادامه، به روغن‌های مصرف سرخ کردنی و کاربرد آنها در خانوار و صنعت پردخته خواهد شد.

 

روغن مخصوص سرخ کردن

فرآیند سرخ کردن از قدیمی‌ترین روش‌های تهیه غذا در سراسر دنیا می‌باشد و یک شیوه پخت است که از چربی یا روغن به عنوان محیط انتقال حرارت استفاده می‌شود و شامل انواع زیر است:‌

۱-   سرخ کردن عمیق: پختن غذا به صورت غوطه‌ور سازی غذا در چربی یا روغن داغ که در صنعت و در مراکز طبخ و توزیع غذا به کار می‌رود.

۲-      سرخ کردن سطحی: پختن غذا در روغن یا چربی کم عمق در یک ماهی تابه که معمولاً در خانوار به کار می‌رود.

 

نوع روغن مهم‌ترین عامل در سرخ کردن عمیق است زیرا مقداری از روغن به وسیله غذا جذب شده و بخشی از غذایی که خورده می‌شود را تشکیل می‌دهد. غذای سرخ شده در منزل یا رستوران‌ها به صورت داغ مصرف می‌شود در حالی که در سرخ کردن به شیوه صنعتی معمولاً غذای سرخ شده سرد یا منجمد می‌گردد که در این شرایط باید روغن مصرفی مقاوم به واکنش‌های شیمیایی نظیر اکسیداسیون باشد تا طعم و بوی مطبوع غذای سرخ شده حفظ گردد.

در فرآیند سرخ کردن، چربی‌ها و روغن‌ها به عنوان واسطه انتقال حرارت عمل کرده و با جذب مقداری روغن و چربی به غذا و ایجاد واکنش بین چربی و روغن با پروتئین و کربوئیدرات موجود در غذا از یک طرف باعث ایجاد طعم و بوی خوش و از طرفی دیگر با تبخیر شدن آب از ماده غذایی، بافتی ترد و شکننده در غذای سرخ شده را به وجود می‌آورند.

مقدار روغن جذب شده در غذا بستگی به نوع ماده غذایی، زمان و درجه حرارت و ترکیب شیمیایی روغن دارد، به طوری که از ۴% در آجیل‌ها تا ۴۰% در چیپس‌های سیب‌زمینی متفاوت است. در صورتی که سطح ماده غذایی تیره رنگ یا ظاهری غیریکنواخت (نقطه نقطه) داشته باشد جذب روغن در آن بیشتر و قوام غذا سفت خواهد شد.

روغن مناسب سرخ کردن باید در مقابل اکسیداسیون مقاوم بوده و نقطه دود بالایی داشته باشد، هنگام سرخ کردن کف نکند و عملاً فاقد اسید چرب ترانس باشد. همچنین ترکیب اسیدهای چرب یک روغن سرخ کردنی سالم باید مطابق با استاندارد مربوطه باشد. نقطه دود و نقطه اشتعال در روغن‌های تصفیه شده به ترتیب ۲۰۰ و ۳۱۵ درجه سانتی‌گراد است.

در فرآیند سرخ کردن، ذرات سفید معلق در سطح ظرف حاوی غذا، بخار حاصل از تبخیر رطوبت ماده غذایی است. در حالی که دود آبی یا خاکستری شامل ترکیبات آلی است که به همراه سوختن روغن در حین فرآیند سرخ کردن در دمای بالا ایجاد می‌شود. در صورت رخداد این حالت، روغن برای مصرف مناسب نمی‌باشد.

با توجه به این که اسید لینولنیک جزو اسیدهای چرب ضروری بوده و مصرف آن در تمامی روغن‌ها توصیه می‌شود لیکن به دلیل پایداری کم در مقابل اکسیداسیون هوا، وجود آن در این محصول محدود شده است و براساس استاندارد مروبطه (به شماره ۴۱۵۲) به میزان حداکثر ۲% الزامی است.

دمای مطلوب سرخ کردن ۱۸۰-۱۶۰ درجه سانتی‌گراد توصیه می‌شود و به منظور جلوگیری از فساد روغن، عمل سرخ کردن باید بسیار آهسته انجام پذیرد.

ترکیبات رنگی موجود در روغن‌ها مانند کاروتنوئیدها و کلروفیل‌ها محرک‌های بسیار فعال اکسیداسیون حساس به نور هستند و با خارج کردن کامل آنها از روغن از طریق فرآیند بی‌رنگ کردن از اثر تخریبی آنها جلوگیری می‌شود بنابراین پالم اولئین قرمز که غنی از بتاکاروتن است نباید در سرخ کردن عمیق مورد استفاده مکرر قرار گیرد. از معایت این روغن‌ها، تیره رنگ شدن روغن در هنگام سرخ کردن است که در نتیجه اکسیداسیون، ترکیبات رنگی و توکوفرول‌های آن تبدیل به ترکیب قرمز رنگی می‌شود. ۳۰۲

درباره mahanchemical.co

مهندس شیمی پانزده سال تدریس شیمی تولید کننده مواد شیمیایی در قم متولد تیر چهل وسه

پاسخ بدهید